การที่เราจะบริหารอะไรก็ตาม สิ่งแรกที่จะต้องทำคือ การศึกษาสิ่งนั้นก่อน เราอยากจะเปิดร้านอาหาร เราต้องศึกษาสิ่งที่เกี่ยวข้องกับร้านอาหารให้ทะลุปรุโปร่งก่อน ทั้งในเรื่องอาหาร สถานที่ การตลาด รสชาติ การบริการ แหล่งวัตถุดิบ การบริหารคน ฯลฯ ถ้าเรามีรถยนต์สักคันหนึ่ง ถ้าเราต้องศึกษาดูให้ละเอียดว่ารถคันนั้นมีระบบการขับขี่แบบไหน เครื่องยนต์มีกำลังเท่าไหร่ กินน้ำมันมากน้อยแค่ไหน โดยรวมแล้วรถยนต์คันนี้มีจุดบกพร่องตรงไหนบ้าง จุดเด่นมีอะไรบ้าง ถ้าเรายังขาดความรู้ในเรื่องนั้นๆ เราจะบริหารไม่ได้ หรือได้ก็ไม่ดีเท่าที่ควร

การบริหารเจ้านายก็เช่นเดียวกัน ก่อนที่เราจะกำหนดกลยุทธ์ เทคนิค วิธีการในการบริหารเจ้านาย เราจะต้องศึกษาเจ้านายให้ละเอียดว่าเป็นคนอย่างไร ประวัติครอบครัว ส่วนตัว ประวัติการทำงาน ระดับการศึกษา อุปนิสัยใจคอ รวมถึงเป้าหมายในชีวิตของเจ้านายเป็นอย่างไร ถ้าเรายิ่งมีข้อมูลมากเท่าไหร่ ยิ่งมีประโยชน์ต่อการบริหารเจ้านายมากขึ้นเท่านั้น แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องรู้ทุกเรื่องของเจ้านายอย่างละเอียด ไม่รู้ไม่ได้ คงไม่ถึงขนาดนั้น ส่วนวิธีการที่จะเรียนรู้ข้อมูลของเจ้านายก็มีหลากหลายวิธีซึ่งจะมีการพูดถึงต่อไป

พอพูดถึงข้อมูลของเจ้านาย เราควรจะรู้เรื่องอะไรบ้าง จุดนี้คงบอกชัดเจนไม่ได้ แต่ที่บอกได้คือ เราต้องรู้ที่มา(ประวัติ)ของเจ้านาย เราต้องรู้ที่อยู่(สถานภาพและอุปนิสัยในปัจจุบัน) รวมถึงเราต้องรู้ที่ที่เจ้านายจะไป(เป้าหมายในชีวิต) สรุปง่ายๆคือ เราต้องรู้อดีต ปัจจุบันและอนาคตของเจ้านาย จะทำให้เราบริหารเจ้านายได้ง่ายยิ่งขึ้น

ลองมาดูกันนะครับว่าเราจะต้องรู้อดีต ปัจจุบัน และอนาคตของเจ้านายอย่างไร และรู้ไปทำไม

• รู้ที่มา(อดีต) ประวัติศาสตร์คือที่มาของปัจจุบัน การที่เรารู้จักประวัติของคนๆหนึ่งจะช่วยให้เราเข้าใจสิ่งที่เขาเป็นอยู่ในปัจจุบันได้ดียิ่งขึ้น เพราะประวัติศาสตร์บางเรื่องสืบเนื่องมามีอิทธิพลกับปัจจุบัน เจ้านายบางคนเป็นคนที่เกิดมาจากครอบครัวที่ยากจน ต้องต่อสู้ดิ้นรนด้วยตัวเองมาโดยตลอด เจ้านายบางคนผ่านร้อนผ่านหนาวจากหลากหลายองค์กรทั้งองค์กรใหญ่องค์กรเล็ก เจ้านายบางคนเป็นนักเรียนนอก(เมือง) บางคนก็เป็นนักเรียน(เมือง)นอก เจ้านายบางคนเป็นคนที่เริ่มทำงานตั้งแต่วัยเด็ก เจ้านายบางคนเคยมีปัญหาครอบครัวแตกแยก ฯลฯ เมื่อเรารู้ข้อมูลอดีตไม่ว่าจะเป็นเรื่องส่วนตัว เรื่องครอบครัว เรื่องการศึกษา เรื่องหน้าที่การงาน เรื่องความสำเร็จหรือความล้มเหลวของเจ้านาย จะช่วยให้เราเข้าใจเจ้านายคนนั้นได้ดียิ่งขึ้น เช่น ที่เขาคิดเช่นนี้ที่เขาแสดงออกเช่นนั้น เพราะเขาเคยมีบทเรียนในเรื่องนั้นเรื่องนี้มาก่อน ถ้าเราไม่เข้าใจที่มาหรือเบื้องหลังการถ่ายทำของชีวิตเจ้านาย เราอาจจะวิพากษ์วิจารณ์เจ้านายตามที่เราเห็น แทนที่จะเข้าใจเขาตามที่เขาเป็น(มา) เนื่องจากพฤติกรรมบางเรื่องเราต้องตีความจากบริบทของเบื้องหลังชีวิตของเขามากกว่าการตีความแบบเหมารวมโดยใช้มาตรฐานของคนทั่วไปในสังคม ถ้าเราเป็นผู้สอบสวนอุบัติเหตุรถยนต์ชนกันบนถนน ในบางกรณีเราจะตีความจากภาพรถที่เราเห็นเพียงอย่างเดียวและสรุปว่าใครผิดใครถูกนั้นคงไม่ได้ เราอาจจะต้องย้อนกลับไปดูร่องรอยของการเบรกที่ปรากฏบนถนน เราอาจจะต้องไปถามพยานผู้รู้เห็นเหตุการณ์ก่อนการชนกัน

• รู้ที่อยู่(ปัจจุบัน) การรู้สถานะและข้อมูลต่างๆที่เจ้านายเป็นอยู่ในปัจจุบัน จะช่วยให้เราเข้าใจท่าทีของเจ้านายในแต่ละช่วงเวลาได้ดีขึ้น เช่นบางเวลาเจ้านายต้องการเพื่อน บางเวลาเจ้านายต้องการคนช่วยคิด บางเวลาเจ้านายต้องการคนทำงาน บางเวลาเจ้านายต้องการข้อมูล บางครั้งเจ้านายเครียด บางครั้งเจ้านายเบื่อ บางครั้งเจ้านายเซ็ง จะมีใครบ้างที่คอยติดตามอารมณ์ อาการ และอากัปกิริยาของหัวหน้าได้ดีกว่าเราซึ่งเป็นลูกน้อง การเข้าใจเจ้านายในขณะที่เจ้านายเป็นอยู่จะช่วยให้เราบริหารเจ้านายได้ดีขึ้น เพราะเราสามารถเข้าไปนั่งอยู่ในใจนายได้หรือไม่ก็ตรงนี้แหละ เราต้องพยายามจับจุดของเจ้านายให้ได้ว่าช่วงเวลาในแต่ละแบบ เจ้านายขาดอะไร แล้วเราพอจะเติมเต็มให้กับเจ้านายได้หรือไม่

• รู้ที่จะไป(อนาคต) คนบางคนทำงานเพื่อเงิน คนบางคนทำงานเพื่อกล่อง (ตำแหน่งหน้าที่) คนบางคนทำงานเพื่อเกียรติยศชื่อเสียง คนบางคนทำงานเพื่อก้าวไปสู่การเป็นเจ้าของธุรกิจ คนบางคนทำงานเพื่องาน (ชอบ) คนบางคนมีเป้าหมายชีวิตที่ชัดเจนว่ากี่ปีจะต้องเป็นอะไร ได้อะไร มีอะไร ถ้าเรารู้สิ่งเหล่านี้ของเจ้านายเราได้ การบริหารเจ้านายก็จะง่ายขึ้นไปอีก เพราะเท่ากับว่าเรารู้ว่าควรจะเอาอะไรมาจูงใจนาย สิ่งที่เจ้านายจะเดินตามทางที่เราขีดไว้ให้ก็ง่ายขึ้น ตัวอย่างเช่น ถ้าเจ้านายต้องการกล่องหรือต้องการหน้า เราจะได้เลือกงานหรือโครงการที่จะนำเสนอได้ถูกใจมากขึ้น แทนที่เราจะนำเสนองานที่ให้เจ้านายไปพบปะกับพนักงาน อาจจะต้องนำเสนองานที่เจ้านายจะได้ออกทีวี ได้พบกับรัฐมนตรี แต่ถ้าเจ้านายต้องการทำงานเพื่องาน เราอาจจะเสนอโครงการที่ใหม่ๆ และท้าทายให้เจ้านายพิจารณาก็ได้ การที่เรารู้สิ่งจูงใจเจ้านาย เหมือนกับการที่เรารู้ว่าช้างชอบกินอะไร ลิงชอบกินอะไร เสือสอบกินอะไร เราสามารถนำเอาปัจจัยจูงใจเหล่านี้ไปใช้ประโยชน์ในการบริหารเจ้านายและทำงานร่วมกับเจ้านายได้ เราสามารถพูดถูกใจและตรงใจเจ้านายมากขึ้น และตำแหน่งคนรู้ใจก็คงจะอยู่ไม่ไกล มีลูกน้องบางคนรู้เจ้าเจ้านายจนเจ้านายติด เหมือนติดยาเสพติด วันไหนลูกน้องคนนั้นไม่มาทำงาน เจ้านายไม่ทานอาหารกลางวัน เพราะไม่มีเพื่อน เจ้านายจะต้องชวนลูกน้องที่รู้ใจคนนี้ไปออกกำลังกาย ไปทานข้าว บ่นเรื่องต่างๆให้ฟัง ถือซื้อใจเจ้านายได้ขนาดนี้ การบริหารเจ้านายก็ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป

สรุปว่าการบริหารเจ้านายให้ได้ผลจะต้องเริ่มต้นจากการศึกษาข้อมูลเจ้านายให้ครอบคลุมทั้งประวัติในอดีต ทั้งสถานะปัจจุบัน และเป้าหมายในอนาคต ถ้าเราสามารถรู้ข้อมูลมากและวิเคราะห์ข้อมูลให้เชื่อมโยงกันได้ การบริหารเจ้านายย่อมมีประสิทธิภาพมากขึ้นอย่างแน่นอน